 CH nın doğru teşhisinden emin olmak için esas olarak klinik bulgular dışında 2 ayrı uygulama mevcuttur.
1) İnce bağırsak biyopsisi incelemesi.
2) Otoantikor tespiti için yapılacak kan testleri.
Biyopsi İncelemesi : Şüpheli hastalardan alınacak bağırsak biyopsileri mukoza anormalitesi göstermelidir. CH tanısı koymak için biyopsi incelemesi bir defa ile sınırlı tutulmamalıdır. Bu konuda Avrupa Çocuk Gastroenteroloji ve Beslenme Cemiyeti ( ESPGAN ) minimum üç biyopsi alınmasını önermektedir. Klinik belirtiler ilk görüldüğünde, glutensiz diyetle belirtilerin azalması aşamasında ve nihayet glutene karşı mücadele sonucu olumluya giden klinik tablo aşamasında olmak üzere üç biyopsi alınması suretiyle yapılacak patolojik inceleme özgül olmakla beraber, zaman alması ve hasta ile yakınları üzerinde yıpratıcı sonuçların doğması da söz konusudur.
Kan Testleri : ÇH tanısında oldukça önemli ve teşhise yardımcı birkaç test mevcuttur.
Bunlar:
• Anti Endomysium Antikorları ( EMA ) : EMA temel olarak İgA sınıfı antikorlardır. CD ve DH' li hastalarda emdomysiuma, gliadine ve retikuline karşı oluşan antikorlardır. Son derece duyarlı ve özgün antikorlardır.
• Anti Gliadin Antikorları ( GA ) : İgG sınıfı AGA antikorları İgA'ya kıyasla daha duyarlı ancak daha az özgün antikorlardır. İgA sınıfı AGA ise hastalık tanısı için yüksek oranda özgün, ancak daha az duyarlıdırlar. Bu nedenle her iki tip antikorun kanda birlikte aranması önerilmektedir.
• Anti Doku Transglutaminaz Antikoru ( tTG ) : Transglutaminazlar Ca++ ye bağlı enzimler ailesindendirler. İnsanda bulunan transglutaminazlar içinde tTG en yaygın olanıdır. Hücre içi bir enzimdir. Hücre dışına salınıp hücre dışı matrikste toplanabilir. Bu şekilde hücreler arası matriksin hareketsiz kalmasına, hücrelerin yapışmasına neden olur. "Biyolojik bir yapıştırıc" gibi davranıp CD'de tTG otoimmun cevabın merkezini oluşturur. Doku transglutaminaz otoantikorları hücrenin normal fonksiyonunu engeller, bu durum aktif ve sessiz CD'deki histolojik ve patolojik değişimlere yol açar.
• Anti Retikulin Antikorudur / ARA : Anti Retikulin Antikorları /ARA, Gluten Spesifik Enteropati'ye ( CD )' e ve Dermatitis Herpetiformis'e özgün antikorlardır. Pozitif bir sonuç gastrointestinal belirtileri olanlarda jejenum biyopsisinin gerektiğini doğrular. ARA değeri ayrıca hastanın glutensiz diyete verdiği cevabı belirlemede de kullanılır. Diyet ARA değerinin artması ya da azalması ile düzenlenebilir. IFA yöntemiyle çalışılır. Glutensiz diyette antikor düzeyi artar.
Antikor varlığını tarayan bu serolojik testler tanı için klinisyenin güçlü yardımcılarıdır. Ancak laboratuvardan laboratuvara değişen ve standardize edilmemiş test sonuçları bu testlerin, konusunda tecrübeli ve uygun tekniğe vakıf personelin elinden ve güvenli birimlerde yapılması gerekmektedir. |
|
