 Çöliyak hastalığı; buğday, çavdar, arpa ve yulafın içerdiği glutenin gliadin fraksiyonuna karşı ince barsakta emilim aşamasında bünyenin gösterdiği bir aşırı duyarlılık ( sensivite ) hastalığıdır. Yulaftaki glutenin çöliak vakalarındaki toksik etkisi kesin kabul görmemekte, mısır ve pirinç ise gluten içermez.. Glutene Hassas Enteropati ( GSE ) olarak ta adlandırılan çöliak insan yaşamının her hangi bir evresinde alevlenebilir. Fakat en çok süt çocukluğu döneminde, gluten içeren tahılların beslenmeye eklenmesinden sonraki aşamalarda, pek çok vakada yaşamın ikinci yılında ortaya çıkmaktadır. Barsakta oluşan enflamasyon villileri tahrip eder. Dolayısıyla besinler, sıvılar ve elektrolitler iyi emilemezler. GSE'si olan bir kişi çok ciddi ishal, zayıflık ve kilo kaybına uğrayabilir. Bu bulguların dışında hastalık bir dizi daha başka bulgu da gösterebilir. Dolayısıyla teşhisi de zorlaşır.
ÇH'da genel klinik belirtiler tablo l de gösterilmiştir. Glutene karşı reaksiyon barsaklarda görülmekle beraber, bariz duyarlılık bulguları sindirim sistemine bağlanmayabilir.
Gluten duyarlılığı deriyi de etkileyebilir. Bu "Dermatitis Herpetiformis" olarak adlandırılmaktadır.
Çöliak'ın doğru tanısı barsak biyopsisi ile birlikte kan örnekleri ile yapılacak testlerden sonra konabilir. Tedavi aşamasında tanı konmuş hastaların gluten içeren gıdalardan sakınması önerilir. Diyetin sıkı takibiyle birlikte belirtiler azalarak kaybolur ve barsak villilerinde rejenerasyon ( yenilenme ) olur.
Dermatitis Herpetiformis (DH) nedir? : DH Gluten'e hassas enteropati çeken birçok kişide derinin dış yüzeyinde kaşıntılı,yanma yapan, kabarcıklı bir döküntü belirir. Yine glutensiz bir diyet ile döküntü hızla azalır ve geçer.
Çöliak ve Dermatitis herpetiformis genetik olarak edinilmiş hastalıklar mıdır? : Genel nüfus içindeki sıklık göz önüne alındığında, hastalığa ortaya çıktığı aile fertleri arasında daha sık rastlanmaktadır. Toplumun sadece % 30' unda görülen bu hastalıkta CH' li hastaların glutene duyarlı enteropatiye bağlı genetik belirteçlerinin olduğu gösterilmiştir. Belirteçleri ( marker ) olmayan kişilerde ÇH olmadığı tespit edilmiştir. |
|
