 Sıcak basmaları ve ürogenital ( üreme ve boşaltım sistemi ) problemler ortaya çıkar. Sıcak basmaları; yüzde, boyunda ve göğüste hissedilen ani sıcaklık hisleri olup, beraberinde terleme, çarpıntı ve endişe görülür. Genelde gece terlemeleri bu belirtilere eşlik eder. Sıcak basmalarının süresi ve sıklığı değişken olup, birkaç saniye ile 5 dakika arasında sürebilir. Sıcak ortam, sıcak yiyecek ve içecek ile stres bunları tetikler. Ürogenital problemler vücutta östrojen ve androjen hormonlarının azalması nedeniyle oluşur ve vajinal kuruluk, kaşıntı şeklinde kendini gösterir. Bu şikâyetlere bazen idrar kaçırma ve cinsel fonksiyonlarda bozukluk da eşlik edebilir.
Menopoz döneminde nasıl bir yol izlenmelidir?
Ortaya çıkan şikâyetlerin menopoz ile olan ilişkisini saptamak gerekir. Bu semptomlar kişi bazında değerlendirilir ve kişiye yönelik tedavi uygulanır.
Menopozda hormonal tedavi nasıl uygulanır?
Menopozal belirtilerin giderilmesinde kadınlık hormonu östrojen, birçok kadında sıcak basmalarının en etkin tedavisi olarak kullanılmıştır. Östrojen; ağız yoluyla, cilde yapıştırılarak veya vajinal yoldan verilir. Menopoz tedavisi sırasında rahmi olan kadınlara rahim iç zarını korumak amacıyla östrojen ile birlikte progesteron hormonu da verilmelidir. Hormon tedavisi sırasında rahmi ameliyat ile alınmış kadınlara yalnız östrojen vermek yeterlidir. Her ne kadar verilen ilaçların östrojen içerikleri değişik olsa da, günümüzde bu hormonun mümkün olan en düşük dozda ve en kısa süre ile verilmesi önerilmektedir. Tedaviye belli sürelerde ara vermek ve belirtilerin ilaç almadan kaybolup kaybolmadığını izlemek gerekir. Birçok kadın için bu ara vermeler şikâyetlerin tekrarlanmasına yol açabilir.
Östrojen tedavisi sırasında hangi yan etkiler görülür?
Göğüslerde gerginlik ve şişkinlik hissi ile düzensiz ara kanamalar olabilir. Bu şikâyetlere bulantı, kusma, baş ağrısı, kilo alma, kalp damar hastalıkları, kaşıntı ve karaciğer bozuklukları da eklenebilir. Östrojen kullananlarda meme yoğunluğu arttığı için mamografi sırasında problemli alanların görülmesi zorlaşabilir. Yapılan bazı çalışmalar östrojen ile birlikte progesteron kullanımının kalp damar hastalıklarını, felç riskini ve meme kanseri olasılığını arttırdığını göstermiştir. Östrojen hormonu, geçmişinde damar tıkanıklığı, meme ve rahim iç zarı kanseri ve karaciğer fonksiyon bozukluğu olanlarda önerilmemelidir. Menopozda en sık görülen sıcak basmalarının dışında kalan diğer şikâyetlerde de östrojen kökenli ve değişik formlarda bazı ilaçlar kullanılmaktadır. Özellikle vajinal kuruluk hisseden olgularda vajinal yoldan verilen östrojen fitilleri ve kremler, vajinal kuruluğu gidermekte olup şikâyetlerin kaybolmasına yol açmaktadır. Vajinal yoldan verilen östrojenler aynı zamanda idrar sıklığı ve idrar kaçırması şikâyetlerini kısmen de olsa iyileştirmektedir. Bu arada östrojen ile birlikte testosteron tedavisi cinsel problemlerin giderilmesinde günümüzde sıkça kullanılan bir kombinasyondur.
Menopozda hormon içermeyen tedavi yöntemleri nelerdir?
Östrojen kullanımının muhtemel yan etkileri, kişileri hormon içermeyen ilaçları kullanmaya yönlendirmiştir. Bu ilaçlar arasında epilepsi tedavisinde kullanılan bazı ilaçlar ve antidepresanlar yer almaktadır. Yapılan çalışmalar sıcak basmalarının, gece terlemelerinin bu tip ilaçlar ile kısmen azaltılabileceğini göstermiştir. Hipertansiyon tedavisinde kullanılan bazı ilaçların da sıcak basması ve terlemelere karşı kısmen etkili olduğu görülmüştür.
|
|
