 Tiroid bezi, boyun ön bölgesinde, gırtlağın altında, nefes borusunun hemen önünde yer alan, kelebeğe benzeyen, iki lobu ve bir de birleştirici köprüsü olan bir iç salgı ( endokrin ) bezidir. Tiroid bezi günlük iyot alımına ve yaş ile vücut ağırlığına göre değişmekle birlikte yaklaşık 10 - 20 gr ağırlığındadır.
Tiroid bezinin hormon salgılaması, hipofiz bezinden salgılanan TSH ( Tiroid Stimulan Hormon ) tarafından kontrol edilmektedir. TSH salgısı ise hipotalamus adlı beyin bölgesinden salgılanan TRH ( TSH Salgılayıcı Hormon ) adı verilen bir hormon tarafından yönetilir. TSH kan yolu ile tiroid bezine ulaşarak, tiroidden T4 ( tiroksin ) ve T3 ( triiyodotironin ) hormonlarının yapımını sağlar.
T3 ve T4 hormonları kanda proteinlere bağlı veya serbest şekilde bulunurlar. Serbest bulunanlara Serbest T3 ve Serbest T4 denilmektedir. Proteinlere bağlı T4 ve Serbest T4' ün toplamına Total T4, proteinlere bağlı T3 ve Serbest T3' ün toplamına da Total T3 denir. Esas aktif olan hormon serbest olan kısımdır. Tiroid hormonları, vücudun bütün metabolik faaliyetlerini, ısı ayarını, oksijen kullanımını, büyüme ve gelişmeyi kontrol ederler.
İyot tiroid bezinin görevini yerine getirmesi için gereklidir. İyot vücuda su ve gıdalarla alınır. Toprak, iyodu yağmur suları ile denizlere taşıdığından denize kıyısı olan bölgeler iyot açısından dağlık alanlara kıyasla daha zengindir. İşte bu nedenle toprağında iyot azlığı olan yörelerde, alınan besinlerdeki iyodun yetersizliğine bağlı olarak guatr'a ( tiroid bezinin büyümesi ) daha sık rastlanır.
Tiroid hastalıklarını basit anlamda fonksiyonel ( tiroidin çalışması ile ilgili ) ve yapısal anormallikler olarak iki grupta toplayabiliriz.
• Fonksiyonel anormallikler
Hipotiroidi
Hipertiroidi
• Yapısal anormallikler
Nodül
Guatr
|
|
